نظريه و مدل‌سازي
طبقه­‌بندی استدلال‌­ها برای انتخاب رئیس جمهوری: الگوپردازی بر پایه درگیری­‌های مبتنی بر نگرش

طبقه­‌بندی استدلال‌­ها برای انتخاب رئیس جمهوری: الگوپردازی بر پایه درگیری­‌های مبتنی بر نگرش

این مقاله که انتظار می‌رود بزودی درشماره چهارم فصلنامه‌ای به نام  “مطالعات انتخاباتی” ،  زیر نظر مرکز تحقیقات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران چاپ شود، ویرایش و بازنویسی کاملی است از یکی از مقاله‌های قبلی در خصوص طبق‌بندی استدلال‌های منتهی به انتخاب رییس جمهور! مطالعه این مقالعه برای همه کسانی پیشنهاذ می‌شود که به مباحث روان‌شناسی سیاسی و نگرش‌های اجتماعی علاقمند هستند!  

چکیده

رای‌دادن در انتخابات ریاست جمهوری به‌عنوان یک رفتار سیاسی، همچون دیگر رفتارهای اجتماعی، مبتنی بر نگرش‌هایی است که ارزیابی‌های سیاسی و اجتماعی رای‌دهنده را به نمایش می‌گذارد. این ارزیابی­ها در سایه استدلال­هایی بیان می­شود که نه تنها علت ترجیح نامزدی را بر دیگر نامزدها نشان می­دهد، بلکه می‌تواند بیانگر سطح و نوع درگیری افراد با انتخابات باشد. اصطلاح درگیری از جمله مفاهیمی است که در چهارچوب مباحث نگرش­ها و متقاعدسازی، در روان­شناسی اجتماعی به­خوبی تعریف، و دو گرایش پیامدی و ارزشی آن مفهومسازی شده است. درگیری پیامدی برآمده از نگرش ابزاری به انتخابات، و درگیری ارزشی بیانگر نگرش اعتقادی و ایدئولوزیک به ان است. در این حال، سطوح درگیری را به دو سطح پایین و بالا تقسیم کرده‌اند. بر پایه نظریه دادهمبنا (نظریه زمینهای)، به منظور دسته­بندی و الگوپردازی استدلال‌های منتهی به رفتار رای‌دهی بر پایه درگیری­های مبتنی بر نگرش، مطالعه‌ای در میان رای‌دهندگان تهرانی واجد شرایط انجام شد. با مراجعه به ۳۴۵ نفر از کسانی که دست‌کم یکبار رای داده بودند، پیرامون اهمیت و انگیزه‌های مشارکت آنان در انتخابات ریاست جمهوری و انتظاراتشان از منتخب خود، مصاحبهای انجام شد. هدف مصاحبه استخراح استدلال­هایی بود که چرایی رای­دادن به نامزد معینی را توجیه میکرد. بیش از ۳۰۰۰ استدلال جمع­آوری شده، پس از عملیات پالایشی، به ۶۰۹ گویه کاهش یافت. سپس بر پایه سطح و نوع درگیری، استدلال‌ها در چهار گروه در قالب یک جدول ۲×۲ دستهبندی شدند. نتایج نشان داد می­توان الگویی از سوگیری­های استدلالی را بر پایه سطح و نوع درگیری­های مبتنی بر نگرش طبقه­بندی و چهار گونه سوگیری استدلالی نخبگان، متعهدان، نیازگشا، و شخص-محور را از هم متمایز کرد. از مزیت­های طبقه­بندی استدلال­ها بر پایه مفاهیم روان شناختی، گروه‌بندی رای‌دهندگان و طراحی پیام­های تبلیغاتی مناسب و موثر برای آنان است.

 

کلید واژه­ها: روان‌شناسی انتخابات، انتخابات سیاسی، رفتار رایدهی، تبلیغات سیاسی، نگرش، درگیری، سوگیری استدلالی.


[۱]عضو هیات علمی دانشگاه صدا و سیما؛ دانشکده ارتباطات. hakimara.ir،  آدرس ایمیل: hakimara@yahoo.com

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*