نظريه و مدل‌سازي

تأثیر استفاده از شبکه های تلویزیونی ماهواره ای بر دختران

استفاده از برنامه‌های شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای: دگرگونی در باورها، نگرش‌ها و رفتارهای دینی دختران

 

با همکاری فرشته جعفری؛ کارشناس ارشد تبلیغات

چکیده:

برنامه‌های تلویزیون ماهواره‌ای به عنوان ابزار هجوم فرهنگی و تاثیرآن بر رفتار و باورهای مردم در اغلب جوامع از دغدغه های متولیان فرهنگی جامعه است. از میان حوزه های فرهنگی که می‌تواند مشمول این تهاجم فرهنگی باشد دین، ارزش‌ها و حوزه عقاید مذهبی است. در میان اقشار مختلف جامعه، نوجوانان مستعدترین گروه هدف برای ایجاد اختلال در باورهای دینی و پذیرنده هویت جدید می‌باشند. طبق تعریف، هویت به عنوان پاسخی به سؤال کیستی است. تلویزیون ماهواره ای در کنار اهداف اقتصادی، برنامه‌هایی پخش می‌کند که با مختل کردن باورهای سنتی و اخلال در تشکیل هویت نوجوانان و سپس جایگزین کردن اغراض خود به جای آن به عنوان هویت جدید از آن سوی مرزها به درون خانواده‌ها ارسال می‌شود.

از آنجا که گمان می‌رود نوجوانان از گروه‌های مخاطب این برنامه‌ها باشند و نظر به دغدغه مسئولان فرهنگی کشور، این پژوهش به مطالعه و مقایسه میان نوجوانان دختر شهر تهران که استفاده مفرط از برنامه های تلویزیونی ماهواره ای دارند (زیاد بینان) و دخترانی که کم تماشا می‌کنند (کم بینان) پرداخت. هدف مطالعه بررسی دگرگونی احتمالی ارزش‌ها و باورهای دینی این دو گروه در حوزه معاشرت‌های اجتماعی و رفتارهای دینی بود. اگر قرار باشد این برنامه‌ها بر جوانان موثر باشد، می‌بایست بر فرایند هویت جویی تأثیرگذار باشد و این متغیر به نوبه خود بر رفتار اجتماعی موثر خواهد بود. مطالعه نشان داد بیشتر افراد زیاد بین، در وضعیت «هویت سردرگم» هستند (مارسیا، ۱۹۸۷). همچنین بر اساس نظریه های رسانه ای، این برنامه‌ها توانسته‌اند با ایجاد جذابیت‌های ظاهری گروه زیاد بین را در مرحله ایجاد شک و تردید قرار دهند؛ این عده در مقایسه با گروه کم بین، نسبت به برخی مسایل ارزشی، دارای تفکری نامنظم هستند در این حال در حوزه باورهای عمیق دینی بین این دو گروه تفاوت بینشی چندانی وجود ندارد. به نظر می‌رسد، در صورتی که رسانه ملی نتواند برنامه های جذاب و مورد نیاز نوجوانان را در کوتاه مدت تولید نماید، تأثیرات ناخوشایند فرهنگی به تغییر رفتار و نگرش نوجوانان در خصوص باورهای دینی بیانجامد.

کلمات کلیدی: برنامه های ماهواره ای، باورهای دینی، رفتار های دینی، ارزش‌های فرهنگی، همانند سازی (هویت جویی)، سو گیری اجتماعی

برای دریافت مقاله، روی عنوان کلیک کنید!

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*